Araba Alırken

Araba almaya karar verildikten sonra en zor süreç doğru arabayı seçebilmektir. Doğru arabayı seçebilmek için önceliklerinizi iyi belirlemeniz gerekmektedir. Alacağınız arabayı hangi amaçla kullanacağınızı iyi bilmelisiniz. Tercihinizi yaparken fiyat, performans, yakıt, güvenlik, iç hacim, bagaj hacmi gibi faktörleri göz önüne almakta fayda vardır. Yakıt tüketimi az olan bir araca sahip olmak istediğinize aracınıza ödeyeceğeniz bedel daha fazla ya da performansı yüksek bir aracın güvenliği daha az olabilir. Değerlendirmeye alacağınız faktörlerin birbirlerini olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilir.  
 

Ne istediğinizi bilmek
Arabanızı seçerken bazı soruları kendinize sormak seçiminizi yapmanızda ve ne istediğinizi bilmenizde faydalı olacaktır:
-          Arabayı hangi amaçla alacaksınız?
-          Aylık ortalama kaç kilometre kullanacaksınız?
-          Ailenizde kaç birey var?
-          Evinizin ya da iş yerinizin yakınlarında aracınızı park edeceğiniz alanlarla ilgili bir sıkıntınız var mı?
-          Ne kadar sıklıkla seyahate araba ile çıkacaksınız?
-          Aracın yakıt türü ne olmalıdır?
-          Aracınızın kaç kapısı olmalıdır?
-          Bagaj hacmi ne kadar olmalıdır?
-          Almayı düşündüğünüz arabanın oturduğunuz ya da seyat etmeyi planladığınız şehirde servis hizmetleri var mı?
-          Alacağınız arabanın vergi masrafları ne kadar olacak?
-          Alacağınız arabanın servis masrafları ne kadar olacak?       

Bu tarz sorular çoğaltılabileceği gibi soru sayısını az ve öz tutmak kararsızlığa düşmenize engel olacaktır. Araba alırken ne istediğinizi bilmek ya da kendinize sorular sorarak ne istediğnizi bulmak önemlidir. Örneğin aracı sadece haftasonu kullanmak ve tatile gitmek için kullanacağınızı var sayalım. Bu durumda yakıt tüketiminin az ya da fazla olması çok fazla önem arz etmeyecektir. Sizin için öne geçebilecek faktörler aracınızın aileniz için ne kadar uygun olduğu hatta uzun yolda ne kadar konfurlu olduğu gibi olabilir. Bunların yanında aracınızı estetiği de sizin için önem taşıyabilir ancak amaca uygun kullanım zaman geçtikte estetikten daha ön plana çıkabilir. 
İhtiyaçlarınızı karşılayacak araba sıfır araç olabileceği gibi ikinci el araç da olabilir. Fiyat, konfor ya da kaliteli bir araca sıfır araca ödeyeceğinizden daha az bir paraya sahip olabilirsiniz. Diğer taraftan yeni araba kokusunu içinize çekerek içerisinde hiç sigara içilmemiş bir araba sahibi olmak tercihiniz olabilir.

Aracınızın yakıt türü ne olmalıdır?

İnsanlar genellikle az yakan, hızlı giden güvenli ve güzel bir araba sahibi olmak isterler, ancak bu hayalden öteye gitmez çünkü hiç bir Ferari az yakmaz, ya da az yakan dizel motora sahip bir otomobil 4.5 saniyede 100km/h sürata ulaşamaz. Şu anda ülkemizde gaz, benzin ve motorin olmak üzere 3 çeşit yakıt türü kullanılmaktadır. Gelişen teknoloji ile dizel araçlar benzinli araçlar kadar hatta daha fazla performans gösterebilmektedir. Ayrıca araçlara takılan tüp sistemlerinde de önemli gelişmeler yaşanmış, araçların performansının artmasıyla birlikte motora verilen zararın en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Bu gelişmelerle birlikte yakıt kalitesinin artması da önemli bir etken olmaktadır.
2. El aldığınız 1998cc motor hacmine sahip konforlu bir araca tüp sistemi taktırarak konforun yanında ekonomi elde edebilirsiniz ancak aracınızın performansında düşüş yaşanması muhtemeldir, ayrıca bagaj kapasiteniz de azalacaktır.
Dizel yakıt sistemiyle üretilen araçlarda iyi bir performans da elde edilebilmektedir ancak dizel araç sahipleri zaman zaman araçlarını benzinli bir araç gibi kullanmakta ya da ucuz mazot tercihi yaparak motora zarar verebilmektedir. Dizel yakıt ile çalışan motorun tamir ve bakım masrafları benzinli motordan daha fazla olmaktadır. Ayrıca aynı özelliklere sahip aynı örnek markaya ait dizel ve benzinli modeller arasında 3850 YTL gibi bir fiyat farkı vardır. Bu fiyat farkının benzin ile motorin yakıtları arasındaki fiyat farkını karşılayabilmesi için dizel motorlu araç tercihi yapan sürücünün uzmanlara göre yılda en az 30.000km yol yapması gerekmektedir. Yılda 30.000km den daha az yol yapan sürücülerin dizel motorlu araca ekstra ücret ödemeleri doğru değildir.

Almayı düşündüğünüz aracın masrafları nelerdir?

Arabanızı aldıktan sonra peşinizi bırakmayacak olan bir takım masraflar vardır. Vergi, sigorta ve bakım masrafları sizi yakıttan sonra en çok üzecek masraflardır. Bu sebeble araba tercihinizde bu gibi faktörleri de göz önünde bulundurmanız önemlidir. Yeni arabaların bakım ve onarımları artık büyük oranda yetkili servislerde gerçekleştirilmektedir. Bu sebeble servislerin harita üzerindeki dağılımı ve çeşitliliği önemlidir. Daha az vergi vermek için küçük motorlu araçların üretimi artmış ve çok tercih edilen seçenekler arasında yer almıştır. Sigorta ise alacağınız aracın değerine göre değişiklik göstermektedir. Sigorta yaptırmadan önce de araştırma yapmakta fayda vardır.

Sıfır KM araba alırken

Son zamanlarda sıfır km araba almak oldukça kolaylaştı. Bir çok bayi otomobillerini çok düşük kâr marjıyla satmaktadır. Kredi faizlerinin düşmesi de yollardaki yeni araba sayısını oldukça arttırmıştır.
Bayi anlayışının gelişmesi sonucunda da piyasadaki rekabet artmış bu da araç satışlarındaki kâr marjının düşmesine sebeb olmuştur, böylece bayiler 3S diye tabir edilen Satış, Satış Sonrası ve Yedek Parça faaliyetlerini birarada yürüterek kâr marjındaki düşüşü satış sonrası faaliyetlerle telafi etme çabası içerisindeler. Uzatılmış garanti süreleri, ekstra garanti süreleri tüketiciler kadar bayilere de olumlu olarak yarar sağlamaktadır.
Sıfır Km araç alırken alınacak olan aracın tanınması, test sürüşünün yapılması ve ihtiyaçları karşılıyor olması önemlidir. Kararsız bir şekilde gittiğiniz araba satıcısından beklemediğiniz ya da düşünmediğiniz bir aracı alıp çıkma ihtimaliniz de vardır. 
Sıfır Km araç alınmadan önce kredi kullanılacaksa kredi seçenekleri araştırılmalıdır, genellikle arabayı almaya gittiğiniz satıcı sizin için en iyi kredi seçeneklerini sunar ve kredinin çıkması konusunda size epeyce yardımcı olabilir.
Sıfır Km araç fiyatları yıl sonunda ve model değişiminde oldukça düşer. Düşen fiyatlardan piyasadaki tüm markalar etkilenir. Bunun sebebi yıl sonunda ya da model değişiminde bayilerin yüksek stoklarla girmek istemeyişidir. Sıfır Km araç alırken bu dönemlere denk getirebilmeniz bütçenize önemli ölçüde katkı sağlayabilir.

2.El araba alırken

2. el araba almak için, gazete ilanları, internet ilanları, araba pazarları ve galeriler vasıtası ile bir araştırma yapılabilir. Ayrıca Tasiş’in web sitesinden gümrükteki arabalarla ilgili ihalelere katılarak da ikinci el araç sahibi olmak mümkündür. İkinci el araç alırken mutlaka deneme sürüşü yapmalısınız. Ayrıca aracı görmeye gittiğinizde ya da kesin karar verdiğinizde bu işlerden anlayan bir yakınınızla gitmeniz önemlidir. Çünkü araç üzerinde yapılmış tamiratlar sıradan kişiler tarafından görülmeyebilir. Aracın kilometresinin çok olması, değişen kaporta parçalarının olması, boyasının yenilenmiş aracın değerini düşmesine neden olur. Aracı almadan önce mutlaka güvenilir bir ustaya araç sahibiyle birlikte götürülüp baktırmakta fayda vardır.
 

Aracın boyasının yeniden yapılıp yapılmadığını anlamak için boya kalınlık ölçme cihazları bulunur, fakat pahalı bir cihaz olduğu için bunu kendi imkanlarınızla anlamaya çalışmalısınız. Öncelikle aracın her tarafını dikkatlice inceleyin, eğer bir kapıdaki ya da ön kaputtaki bir boya daha parlak gözüküyorsa, ya da ton farkı varsa araç boyanmıştır. Aracın renginin değişip değişmediğini bagaj halısının altından ve ön kaputun içinden de anlayabilirsiniz. Aracın darpe alıp almadığı görebileceğiniz yerlerde yine bagaj ve motor bölmesidir. Parçaların birbirlerine eklem yerlerine bakarak kaput üzerinde tadilat geçirip geçirmediği anlaşılabilir. Genelde parçalar birbirinin simetriği olarak monte edildiği için karşılaştırma yapılabilir. Eğer değişen bir parça varsa aracın iki parça arasındaki boşluklarına bakarak ve simetrik boşluklarla karşılaştırılarak hasar alıp almadığı anlaşılabilir. Yeni takılan parça orjinal dahi olsa fabrika çıkışındaki hasasiyetle takılamamaktadır ve bu sebeblerle boşluklar farklı genişliklerde ya da oturmamış gibi görünebilir. Değiştiğinden şüphe ettiğiniz bir parçayada elinizle hafifçe tıklayarak ses farkı dinleyerek anlayabilirsiniz. Örneğin sol ön çamurluk ve sağ ön çamurluk karşılaştırılarak sonuca varılabilir. Aracın bütün kapılarını açıp kapamakta, kapanırken fark olup olmadığına dikkat etmekte yarar vardır. Eğer araç devrilmiş ise iki kapı arasındaki direkte tamirat izleri gözlemlenebilir.
Aracın kilometresinin doğru olup olmadığını ise vites topuzu ve direksiyon üzerindeki aşınmalarla anlayabilirsiniz. 30.000km olan bir aracın direksiyonu ve vites topuzu genellikle aşınmamış olur. Ancak 15.000km de olup bu parçaların da aşınmış olması aracın kilometresiyle oynanmış olabileceğine dair bir fikir verebilir.
Aracın lastikleri ve jantları da incelenmesi gereken parçalardandır. Lastiklerin yeni olmasına dikkat edilmelidir. Aynı zamanda bir bu da bir pazarlık sebebi olarak kullanılabilir. Aracın üzerinde gördüğünüz her kusur alıcıya pazarlık esnasında artı puan olarak geri döner.
Aracı alırken vergi borcunun olmamasına ve kayıtlı trafik cezasının olmamasına da dikkat edilmelidir. Bunlar Maliyenin sitesinden kontrol edilebilmekte olup ilgili linkler www.OTOPlatform.com içerisinde yer almaktadır.

Berat Emrah Ayvalı